01/03/2025
Làm thế nào để trở thành người “rất khó thay thế”? (trong bối cảnh nhiều bất định)
“Không có mợ thì chợ vẫn đông”
Một người bạn làm CEO nói với tôi câu này khi cô ấy xin nghỉ, trả lời câu hỏi của tôi “Liệu công ty sẽ ra sao khi không có chị dẫn dắt?”
Thực tế thì đúng là không ai có thể ‘không thể thay thế’.
~~~
Nhưng làm thế nào để bạn là một người rất khó thay thế? Khi môi trường thay đổi, bạn có vô tình đặt mình vào tình huống nguy hiểm không?
Sếp mới xuất hiện.
Tái cấu trúc lớn đang diễn ra.
Ban lãnh đạo mới tiếp quản với một tầm nhìn hoàn toàn khác.
Bỗng nhiên, mọi thứ trở nên bấp bênh.
Tôi đã chứng kiến nhiều người từng là nhân tố chủ chốt dần bị đẩy ra rìa.
Sự thật phũ phàng:
Dù bạn giỏi và có nhiều cống hiến, có thể đơn giản vì những lý do vô cớ và cảm tính rất nhỏ nhặt nào đó, đồng hồ bắt đầu đếm ngược cho sự phù hợp của bạn.
~~~
Những sai lầm thầm lặng khiến bạn dễ bị thay thế
-Bạn nghĩ rằng thành công trong quá khứ sẽ bảo vệ bạn. Có thể bạn từng là một ngôi sao dưới thời lãnh đạo cũ. Nhưng sếp mới không có cảm xúc gì với quá khứ đó. Họ chỉ quan tâm đến việc bạn có thể đóng góp gì cho họ ngay bây giờ.
-Bạn chống đối hoặc không hòa nhập với hướng đi mới. Ngay cả khi bạn không phản đối công khai, những dấu hiệu nhỏ như hỏi quá nhiều về thay đổi, chậm thích nghi, hay thiếu sự hưởng ứng cũng có thể khiến bạn rơi vào danh sách “khó hợp tác”.
-Bạn chờ đợi sự rõ ràng thay vì chủ động hành động. Khi tổ chức thay đổi, lãnh đạo cần những người giúp giải quyết sự mơ hồ, chứ không phải những người ngồi chờ hướng dẫn.
-Bạn coi nhẹ việc xây dựng quan hệ với ban lãnh đạo mới. Các mối quan hệ cũ có thể không còn bảo vệ bạn nữa. Nếu bạn không sớm xây dựng lòng tin với những người có tiếng nói trong tổ chức, bạn có thể trở thành người ngoài cuộc.
-Bạn hướng dẫn và trao quyền xuất sắc, bạn trở nên “rảnh rỗi”. Lãnh đạo giỏi là người trao quyền hiệu quả. Nhưng nếu bạn giao phó hết mọi thứ, bạn có thể vô tình biến mình thành người không còn quan trọng. Hãy giữ quyền kiểm soát một số lĩnh vực chiến lược mà tổ chức không thể thiếu bạn.
Ngay cả khi bạn không vướng vào bất cứ điểm nào đã nêu trên đây, bạn vẫn có thể ‘vào danh sách’ vì những lý do rất ‘vớ vẩn’ nào đó.
~~~
Làm thế nào để trở thành người không thể thay thế?
1. Để ý / quan sát bức tranh lớn / về những ưu tiên mới.
Chủ động đưa ra giải pháp trước khi ai đó yêu cầu. Những người luôn đi trước một bước là những người không ai muốn mất.
2. Hỗ trợ sếp mới (mà không đánh mất chính mình)
Bạn không cần phải đồng ý với mọi thứ, nhưng bạn phải hiểu ưu tiên của họ và định vị mình như một nhân tố có ích. Hãy tìm cách đóng góp thay vì tỏ ra hoài nghi.
3. Giữ quyền kiểm soát một số lĩnh vực quan trọng
Bạn có thể là một leader luôn tạo không gian để đội ngũ phát triển. Nhưng bạn cần giữ lại một số mảng quan trọng. Nếu bạn giao hết mọi thứ, sớm muộn gì cũng sẽ có người thay thế bạn. Hãy là người đưa ra quyết định trong một vài mảng chiến lược.
4. Xây dựng quan hệ với những người có ảnh hưởng trong tổ chức
Khi lãnh đạo thay đổi, mạng lưới quyền lực cũng thay đổi. Xây dựng mối quan hệ với những người định hình tương lai tổ chức.
5. Không ngừng phát triển bản thân, mở rộng góc nhìn.
Những người bị thay thế thường là những người không còn học hỏi. Khi tổ chức dịch chuyển sang một hướng mới, hãy là một trong những người đầu tiên nắm bắt và dẫn đầu.
Khi thời thế trở nên bất định, và ai cũng có thể bị thay thế, bài toán chủ động định vị bản thân trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
Cảm ơn bạn đã đọc đến đây.
? Bạn sẽ làm gì trong tuần lễ này để khiến mình khó bị thay thế hơn?
Hãy reply email này những chia sẻ / câu hỏi của bạn nhé.
PS.
Tôi đang giúp các founders trong bài toán xây dựng đội ngũ để phát triển kinh doanh. Tôi cũng giúp các quản lý với 15-20 năm kinh nghiệm có những bước chuẩn bị tốt nhất cho chương sự nghiệp tiếp theo, có thể là tiếp tục đi lên, hoặc mở ra một hướng hoàn toàn mới.
Tôi không chắc tôi phù hợp giúp bạn, nhưng bạn luôn có thể nhắn tin tìm hiểu thêm.
Từ giờ đến đó, 2 cách tôi có thể giúp bạn:
(1) theo dõi tôi trên LinkedIn
(2) đăng ký newsletter này, hoặc đọc lại các bản tin trước tại đây:
