11/4/2026
Bản tin số 151
Trong tuần này tôi viết hai bài ngắn về một hiện tượng tôi gặp khá nhiều khi làm việc với các C-level.
Hiện tượng đó không xảy ra một cách ồn ào.
Nó diễn ra rất lặng.
Một leader vẫn làm việc tốt.
Vẫn được gọi khi hệ thống nóng lên.
Vẫn là người đứng ra xử lý những tình huống khó.
Nhưng nếu nhìn kỹ, có hai dấu hiệu bắt đầu xuất hiện.
Dấu hiệu thứ nhất:
Leader đó dần trở thành người giải quyết vấn đề quen thuộc của tổ chức.
Khi có khủng hoảng, mọi người gọi họ.
Khi có việc nhạy cảm, họ được nhờ đứng ra.
Ở bề mặt, đó là sự tin tưởng.
Nhưng ở tầng sâu hơn, một vai đang hình thành:
Không phải vai người định hướng.
Mà là vai người giữ cho mọi thứ không đổ.
Dấu hiệu thứ hai thường xuất hiện muộn hơn một chút.
Người ta bắt đầu ít chống lại bạn hơn.
Không tranh luận.
Không phản đối.
Các cuộc họp vẫn trôi chảy.
Chỉ có một thay đổi nhỏ:
Những quyết định quan trọng bắt đầu được chốt… mà không cần bạn có mặt.
Một email quan trọng không cc bạn.
Một cuộc trao đổi chiến lược diễn ra mà bạn chỉ biết sau đó.
Không ai loại bạn ra.
Chỉ là bạn không còn nằm trong quỹ đạo phải tham vấn.
Đây là một khoảnh khắc rất lạ với nhiều leader.
Bên ngoài, bạn vẫn rất bận.
Nhưng ảnh hưởng của bạn trong các quyết định lớn lại bắt đầu giảm.
Điều đáng nói là quá trình này hiếm khi bắt đầu từ năng lực.
Nó thường bắt đầu từ cách bạn đã xuất hiện trong hệ thống trước đó.
Người giải quyết vấn đề tốt nhất thường được tin để xử lý.
Nhưng nếu vai đó lặp lại đủ lâu, hệ thống sẽ dần nhìn bạn qua lăng kính đó.
Và một khi vai đã ổn định, bước ra khỏi nó thường khó hơn nhiều so với lúc đầu.
Sau nhiều năm quan sát các tổ chức lớn, tôi nhận ra một điều khá nhất quán:
Ở cấp senior leadership, ảnh hưởng không chỉ đến từ năng lực.
Nó đến từ vai mà hệ thống gán cho bạn – và vai mà bạn chấp nhận ở lại trong đó.
Nếu nhìn lại 6–12 tháng gần đây, có một câu hỏi khá đáng suy nghĩ:
Bạn đang được tin theo cách nào?
Được gọi khi hệ thống cần người xử lý vấn đề.
Hay được hỏi khi tổ chức cần quyết định hướng đi.
Hai dạng tin tưởng này rất khác nhau.
Và đôi khi chỉ cần nhìn lại vài cuộc họp gần đây, bạn sẽ thấy khá rõ mình đang đứng ở đâu trong cuộc chơi.
—
PS: Một vài cuộc trò chuyện gần đây của tôi với các C-level đều bắt đầu từ đúng câu hỏi này. Không phải họ thiếu năng lực. Chỉ là sau một thời gian, họ nhận ra vai của mình trong hệ thống đã bị viết theo cách khác.
