4/4/2026
Bản tin số 150
Một leader nhắn cho tôi sau khi đọc bài viết gần đây.
Anh ấy mới nhận vai trò này được khoảng 3 tháng.
Khi tuyển dụng, vai trò được mô tả khá hấp dẫn: “mini CEO” cho một mảng kinh doanh.
Nghĩa là sẽ chịu trách nhiệm toàn bộ: doanh số, sản phẩm, công nghệ, vận hành.
Nhưng khi bắt đầu vận hành thực tế, một điều dần lộ ra.
KPI thuộc về anh ấy.
Nhưng các lever quan trọng để tạo ra kết quả – pricing, promotion, incentive, campaign – lại nằm ở các team khác. Và các team đó không báo cáo cho anh ấy.
Nói cách khác: Anh ấy chịu trách nhiệm cho kết quả của một hệ thống mà mình không kiểm soát.
Sau vài tuần quan sát, anh ấy nói thẳng với CEO rằng mình không thấy “đường win” trong cấu trúc này.
CEO phản ứng rất nhanh. Một quy trình phê duyệt mới được ban hành: các team trung tâm phải có approval từ Business Head trước khi triển khai các lever chính.
Và anh ấy được cấp thêm headcount để xây team.
Nhưng điều thú vị là ngay cả khi cấu trúc bắt đầu thay đổi, cảm giác “lưng chừng” vẫn còn.
Không phải vì thiếu năng lực. Mà vì khi bước vào một môi trường mới, bạn thường phải đối mặt cùng lúc ba thứ:
- hệ thống quyền lực đã tồn tại từ trước
- các stakeholder có lợi ích khác nhau
- và áp lực tạo ra kết quả ngay lập tức
Rất nhiều leader nghĩ rằng nếu làm việc chăm chỉ hơn, mọi thứ sẽ dần ổn.
Nhưng ở cấp senior leadership, vấn đề hiếm khi nằm ở nỗ lực.
Vấn đề thường nằm ở thiết kế của vai trò.
Nếu vai trò của bạn:
- chịu KPI
- nhưng không kiểm soát các lever tạo ra kết quả
- và phải phụ thuộc vào các stakeholder không cùng incentive
thì đó không phải là bài toán năng lực.
Đó là bài toán cấu trúc quyền lực.
Một câu hỏi đơn giản nhưng rất ít người đặt ra đủ sớm khi bước vào một vai trò mới là:
Những lever nào thực sự quyết định kết quả của vai trò này và ai đang kiểm soát chúng?
Nếu câu trả lời không rõ ràng ngay từ đầu, rất có thể bạn đã bước vào một cuộc chơi mà luật đã được viết sẵn.
Và khi đó, vấn đề không còn là bạn làm tốt đến đâu.
Mà là vai trò của bạn có thực sự được thiết kế để có “đường thắng” hay không.
Nếu bạn đang ở trong một vai trò mà KPI thuộc về bạn nhưng các lever quan trọng lại nằm ở nơi khác, có thể đó không phải là vấn đề cá nhân.
Có thể đó là một bài toán cấu trúc mà bạn cần nhìn lại.
